Ik wil mijn persoonlijke ervaring met jullie delen in de hoop jullie hiermee te ondersteunen.

Rouw is voor iedereen een uniek proces. Het is geen rechte lijn, maar eerder een pad vol kronkels, bergen, dalen en soms onverwachte bochten. Je doorloopt verschillende stadia van rouw, maar in een volgorde die niet altijd logisch is. Dit proces kan emotioneel, mentaal en zelfs fysiek ingrijpend zijn. En hoewel we vaak denken dat rouw enkel een emotioneel proces is, wordt de impact op ons lichaam vaak onderschat.

De vele gezichten van rouw

Mijn rouwproces begon niet met één verlies, maar met meerdere. Zo verloor ik mijn vader, mijn huwelijk viel uit elkaar, en hierdoor kwam ook noodgedwongen mijn bedrijf (mijn droom) ten einde. Daarnaast had ik last van het "empty nest" en daarbovenop kwam het verlies van mijn twee kleinkinderen die te vroeg overleden. En het enorme verdriet van mijn dochter en schoonzoon, waarin ik me enorm onmachtig voel.

Deze overlappen van verlies gaven me niet alleen een zwaar hart, maar ook een lichaam dat steeds meer signalen gaf die ik in eerste instantie negeerde ( te druk met mantelzorg en werk). Het is de mentale impact van rouw die vaak het meest zichtbaar is, maar het lichaam draagt ook de pijn en het verdriet.

De uitdaging van rust nemen

Voor mij was het moeilijkste aspect van rouw het toestaan van rust. Als altijd bezig bijtje, was ik gewend mijn focus op anderen te richten. Ik zorgde voor mijn gezin, mijn klanten, mijn vrienden—maar vergat daarbij mezelf. Rust werd voor mij altijd geassocieerd met luiheid, met het idee dat ik niet productief was, en dat ik altijd in actie moest blijven om vooruit te komen. "Rust roest," was de overtuiging vanuit mijn opvoeding.

Maar het proces van rouwen en helen heeft me geleerd dat ik deze overtuiging kan loslaten. Rust nemen is geen teken van zwakte, maar juist een noodzakelijke stap in het proces van herstel. Het is een moment van introspectie, een kans om naar binnen te keren en te reflecteren op wat ik zelf nodig heb.

Door met hulp van anderen te leren mijn focus naar binnen te richten, ontdekte ik hoe essentieel het is om stil te staan bij mijn eigen behoeften en te erkennen dat ik niet altijd sterk hoef te zijn. Voor mij is het een grote kracht om te accepteren dat ook ik kwetsbaar mag zijn.

Rouw en het lichaam: Meer dan alleen emoties en mindset

Als coach ben ik goed bekend met de mentale tools en oefeningen die helpen bij het rouwproces. Mijn positieve mindset is krachtig en heeft me in het verleden vaak geholpen. Maar waar ik niet aan wilde toegeven was de fysieke impact die rouw heeft. Ik was gewend om sterk te zijn en mijn emoties opzij te zetten, in dienst te staan van de ander. Hierdoor negeerde ik de signalen van mijn lichaam. Hoofdpijn, slechte nachtrust, vermoeidheid — waren de eerste tekenen dat mijn lichaam me iets probeerde te vertellen.

Omdat ik deze signalen negeerde, breiden ze zich uit naar grotere, ernstigere symptomen zoals concentratieproblemen, geheugenproblemen, lichamelijke pijn en zelfs ontstekingen, ik was uitgeput. Uiteindelijk raakte ik hierdoor in de ziektewet.

Mijn les was ga voelen wat mijn lijf nodig heeft; wat heb ik nodig, waar word ik gelukkig van?

De schaduwkant van rouw: Emoties mogen er zijn, ook boosheid

In mijn proces heb ik geleerd dat rouw niet alleen bestaat uit verdriet en verlies, maar ook uit de emoties die onder de oppervlakte schuilen. Boosheid, frustratie, zelfs gevoelens van onrechtvaardigheid—emoties die ik had weggestopt omdat ik geleerd had dat "anderen voor mij gaan" en ik mijn eigen gevoelens niet mocht voelen of uiten. Als jong meisje werd me geleerd dat boosheid ongepast was, zelfs huilen mocht maar kort. "Sterk zijn, schouders eronder en door" dat was het voorbeeld dat ik meekreeg.

Maar door mezelf toestemming te geven om deze emoties nu te voelen en hardop uit te spreken, ontdekte ik hoe bevrijdend dit kan zijn. Het was niet alleen een opluchting om boosheid te kunnen uiten, maar ook om het verdriet, de angst en zelfs de opluchting die gepaard gingen met verlies te omarmen. Het was noodzakelijk om die schaduwkant van mezelf aandacht te geven. Want alleen als ik die schaduwen durf te zien en erover te praten, kan ik pas echt helen. En dat hield ook in dat ik mijn gedachten uitsprak over hoe zinloos ik mijn bestaan vond, hoe moeilijk het was om nog plezier te ervaren in mijn leven. Het uitspreken alleen al gaf me letterlijk weer lucht en ruimte. Er ontstond weer hoop voor mijn toekomst, een klein lichtpuntje ging branden.

Waarom praten over rouw zo belangrijk is

Het is geen geheim dat rouw vaak een taboe is. We vinden het moeilijk om erover te praten omdat het ongemakkelijk is, of omdat we niet weten hoe we iemand moeten ondersteunen die in diepe rouw verkeert. Gewoon er zijn is echter al genoeg! Wat we echter niet altijd beseffen, is dat door er niet over te praten, we de kans missen om mensen te ondersteunen in hun proces. Rouw kan isoleren. Het kan een eenzaam proces zijn, zelfs als je omringd bent door familie, vrienden en collega's. Ik heb me heel erg alleen gevoeld in mijn proces, mede omdat ik geen hulpvrager ben. Gewend om het zelf te moeten oplossen. Hoe lastig is het om toe te geven dat het niet alleen lukt... Zonder me te schamen voor de intense emoties die ik ervaar. Op een gegeven moment heb ik afgesproken dat ik zou appen of de ander misschien 8 minuten tijd voor me had. Dit was met een knipoog naar een onderzoek waarin werd verteld dat het hielp om 8 minuten met iemand te praten om uit een dip te komen. Voor mij hielp het omdat dit een duidelijke manier was om aan te geven dat het echt niet goed met me ging.

Rouw is een reis die iedereen in zijn eigen tempo maakt, met ups en downs. Je zult misschien niet altijd begrijpen waarom het lichaam reageert zoals het doet, maar door het serieus te nemen, geef je jezelf de kans om het proces van binnenuit te helen. Het is een complexe reis, maar het is ook een kans om dichter bij jezelf te komen, je grenzen te herkennen en uiteindelijk je eigen veerkracht te ontdekken. Bij mij is het nog steeds 'werk in uitvoering", iedere dag opnieuw onderzoeken wat wel of niet kan. Mild zijn naar mezelf als het door pijn of vermoeidheid niet lukt, mezelf de ruimte bieden om "niks" te doen en mezelf dan oké vinden. Het helpt me om zowel op medisch als alternatieve wijze hulp te zoeken in mijn herstelproces. Ik ben iedere dag dankbaar voor de inzichten die ik ontvang. Ook mijn 2 honden zijn een enorme steun en toeverlaat, ze spiegelen me en troosten me onvoorwaardelijk. Ze zijn er voor mij in mijn donkerste tijden, dankbaar voor hun zijn!

Dit proces delen is voor mij kwetsbaar en ongebruikelijk, ik hoop dan ook dat de lezers hier integer mee om zullen gaan.